| |
Bilardo acik alanda oynanan bir
oyun olarak 14. yy'da ortaya cikti. Cesitli
kaynaklara gore ilk bilardo masasi 1470'te
goruldu. Oyunun yayginlasmasi ise Louis 14'un
saltanat doneminde gerceklesti. Oyun halk
arasinda da sikca oynanmaya basladi ve bilardo
uzerine ilk kitaplar 17.yy'da Ingiltere ve
Fransa'da yazildi.
Oyunda kullanilan sopalarin ucu kivrikti ve
"bilardo" diye adlandiriliyordu.Eskiden
istakalar ince degildi ve kalin uc yuzeyleri
toplari iskalamamayi sagliyodu. Oyunda istaka
disinda "mace" adi verilen ve hokey
sopasina benzeyen yardimci araclar da
kullaniliyordu, fakat banta yakin toplarda vurusu
zorlastirdigindan bunlarin kullanimindan
vazgecildi. Istakalarda en buyuk gelisme, 1818'de
kosele uc ve tebesir kullaniminin baslamasiyla
gerceklesti. Iki parcali istakalar ise ilk kez
1829'da uretildi. 1834'te arduvaz, 1845'te kaucuk
bantlar bilardo masasina uygulandi ve daha sonra
merkezi agirlik merkezi ile cogu zaman farkli
olan fildisi toplarin yerine sentetik toplar
kullanilmaya baslandi.
Bilardoda kullanilan araclardaki tum bu teknik
gelismeler, bu zamana kadar delikli masalarda
oynanan oyun turunun disinda, oynanmasi daha guc
olan karambol ve uc bant gibi disiplinlerin
ortaya cikmasinda buyuk rol oynadi. 2. Dunya
Savasi'ndan once Avrupa, Asya ve Latin Amerika'da
hala populer olan karambol bilardo, ABD'de yerini
uc bant bilardoya birakti. 1910 yilindan
1950'lere kadar uc bant bilardoda uc Amerikali
soz sahibiydi. Bunlar Jake Schaefer, Welker
Cochran ve Willie Hoppe'tu. Amerikalilarin uc
banttaki bu ustunlugune 1962'den beri
uluslararasi turnuvalarda buyuk basarilar
kazanan, kendi atis sistemlerini gelistiren ve
tum zamanlarin en iyi oyuncusu olarak gosterilen
Belcikali Raymond Ceulemans son verdi.
|
| |
DUNYADA BILARDO
Gecmisini
tarihce bolumunde inceledigimiz bilardo sporu,
gunumuzde buyuk insan kutlelerinin ilgi odagı
olmus, nazik bir salon sporu huviyetine
kavusmustur.
UMB (Dunya Bilardo Birligi) uc toplu deliksiz
bilardoyu, WPBA (Dunya Pool Birligi) ise cok
toplu delikli (Pool) bilardo disiplinlerini,
organize etmeye çalismaktadir. IBSF
(Uluslararasi Snooker bilardo Konfederasyonu) ise
Snooker bilardonun organizesini yapmaktadir.
Bu uc kurulusun birlesmesi ile kurulan WCSB ise
bilardo sporunu olimpiyatlara tasimaya
calismaktadir. Zira IOC (Uluslararasi Olipiyat
Komitesi) bilardo ile ugrasan konfederasyonlarin
tek bir cati altinda toplanmasini sart kosmustur.
BWA (Dunya Bilardo Dernekleri Birligi) ise
profesyonel bir yaklasimla ve sadece 3 bant
disiplini ile ilgilenmektedir.
Amator ve profesyonel kuruluslar arasinda yasanan
hakimiyet ve cikar savasi, su anda Dunya
bilardosunun en onemli problemi. Bu savas yeni
federe olan ulkemiz bilardosunuda yakindan
ilgilendirmektedir.
3 toplu bilardo da, Dunya bilardosunda onde gelen
ulkelerin basında Almanya, Hollanda, Fransa,
İsvec, Belcika, Ispanya gibi ulkeler
gelmektedir. Kulupler arasi deplasmani bilardo
liginin bulundugu bu ulkelerde, bayanlarda yogun
olarak bilardo oynanmaktadir.
3 topla bircok disiplin olmasina karsin 3 bant
disiplini su anda en populer duruma gelmistir. 3
topu temel disiplini olan Karambol ise yavas
yavas olmekte. Su anda bu disiplinde Avrupa ve
Dunya sampiyonası sadece juniorler seviyesinde
yapilmaktadir. Televizyonlarin ve sponsorlerin
ilgisizligi yuzunden ragbet gormeyen Karambol
tarihe karismak uzere.
Cok popüler oldugunu soyledigimiz 3 bant
disiplini ise cazibesini henuz tam olarak
cözümlenemeyisinden almaktadir. Cok zor ve
zevkli olan bu disiplinde, ulkemizde super
sporcusu Semih SAYGINER ile, Dunya'da soz
sahibidir. Halen profesyonel siralamada,
Dunya'nin en iyisi olarak kabul edilen İsvec'li
Thorbjorn BLOMDAHL`in, sampiyonumuza karsı son
bir senede sadece bir galibiyeti, buna karsi ise
tam 5 maglubiyeti bulunmaktadir.
Belcika'li buyuk usta Raymond CEULEMANS'in
yasinin bir hayli ilerlemis olmasina ragmen hala
zirveyi zorlamasi ise gercekten takdire sayan.
Fransa, ücbantta Bitalis ile sesini duyururken,
İtalya, Marko Zanetti, Hollanda Djck JASPERS,
Japonya Kobayashi, Comari, Avusturya, Pills,
Danimarka CARLSEN ile zirveyi zorlamaktadir.
|
